Nghiên cứu MIT: AI đã có thể thay thế 11,7% lực lượng lao động Mỹ

Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) công bố ngày 26/11/2025: công cụ mô phỏng Iceberg Index cho thấy AI hiện tại đã có khả năng thay thế 11,7% lao động Mỹ (tương đương 1.200 tỷ USD tiền lương/năm), tập trung vào tài chính, y tế, nhân sự, logistics và hành chính văn phòng. Chỉ 2,2% là “phần nổi” mà chúng ta thấy (công nghệ, IT), còn 97,8% là “phần chìm” ở khắp 50 bang, kể cả vùng nông thôn. Các bang Tennessee, North Carolina, Utah đã dùng kết quả này để lập kế hoạch đào tạo lại lao động hàng tỷ USD.

Công cụ Iceberg Index – “Bản sao số” của 151 triệu lao động Mỹ

Iceberg Index là mô hình do MIT và Phòng thí nghiệm Quốc gia Oak Ridge (sử dụng siêu máy tính Frontier) phát triển, mô phỏng từng cá nhân trong số 151 triệu lao động Mỹ với hơn 32.000 kỹ năng, 923 nghề nghiệp, tại 3.000 quận/hạt. Công cụ này cho biết AI hiện tại (2025) đã có thể thực hiện tốt những kỹ năng nào, từ đó tính ra mức độ “phơi nhiễm” của từng công việc.

Nguồn: CNBC

Kết quả đáng chú ý:

• Phần nổi (đã thấy rõ): chỉ 2,2% (211 tỷ USD) – chủ yếu là lập trình viên, nhân viên IT tại các trung tâm công nghệ.

• Phần chìm (chưa thấy rõ): 9,5% còn lại (gần 1.000 tỷ USD) – nhân viên hành chính, kế toán cơ bản, xử lý đơn hàng, hỗ trợ khách hàng, nhập liệu y tế… trải đều khắp nước Mỹ, kể cả vùng nông thôn.

AI không chỉ tấn công “người làm công nghệ”

Khác với suy nghĩ phổ biến rằng AI chỉ ảnh hưởng đến Thung lũng Silicon hay Seattle, Iceberg Index cho thấy các bang nội địa như Tennessee, Mississippi, Arkansas cũng nằm trong vùng ảnh hưởng nặng. Nhiều công việc tưởng “an toàn” như nhân viên hành chính bệnh viện, nhân viên kho vận, nhân viên kế toán thuế lại có nguy cơ tự động hóa cao nhất.

Thượng nghị sĩ North Carolina DeAndrea Salvador nhận xét: “Chúng tôi có thể khoanh vùng đến từng cụm dân cư, biết chính xác kỹ năng nào sắp bị thay thế và tác động đến GDP địa phương sẽ ra sao”.

Các bang đã hành động ngay

• Tennessee: Đưa Iceberg Index vào Kế hoạch Hành động AI chính thức tháng 11/2025, chuẩn bị hàng tỷ USD đào tạo lại lao động.

• Utah và North Carolina: Đang hoàn thiện báo cáo riêng dựa trên mô hình này.

• Nhiều bang khác đang liên hệ MIT để dùng công cụ miễn phí.

Thông điệp từ nhóm nghiên cứu

Prasanna Balaprakash (ORNL) nhấn mạnh: “Đây không phải dự báo chính xác ngày mất việc, mà là công cụ để chính phủ thử nghiệm các kịch bản chính sách trước khi rót hàng tỷ USD đào tạo lại. Chúng ta có thể biết trước: nếu đào tạo kỹ năng X thì giảm được bao nhiêu % thất nghiệp ở quận Y”.

Kết luận

Nghiên cứu MIT cho thấy tác động của AI lên việc làm không còn là “tương lai xa” mà đã hiện diện ngay hôm nay – và phần lớn nằm ở những công việc bình thường nhất mà chúng ta đang làm mỗi ngày. Mỹ đã bắt đầu hành động với hàng tỷ USD đào tạo lại lao động; Việt Nam cũng cần nhanh chóng xây dựng bản đồ kỹ năng tương tự và ưu tiên đào tạo kỹ năng số + kỹ năng mềm để không bị tụt hậu trong thập kỷ tới. Đây chỉ là tin tức, không phải lời khuyên nghề nghiệp hay đầu tư. Theo dõi Kenhbit để nắm bắt tin tức crypto mới nhất!