Bancor Kiện Uniswap Vì Vi Phạm Bằng Sáng Chế Công Nghệ DEX

Bancor khởi kiện Uniswap tại Tòa án Quận phía Nam New York, cáo buộc sàn giao dịch phi tập trung này sử dụng trái phép công nghệ CPAMM được cấp bằng sáng chế, gây thiệt hại lớn và đe dọa đổi mới trong lĩnh vực DeFi.

Bancor Tố Cáo Uniswap Sử Dụng Trái Phép Công Nghệ CPAMM

Vào ngày 20/05/2025, Bprotocol Foundation và LocalCoin Ltd., hai tổ chức đứng sau Bancor Protocol, đã đệ đơn kiện Uniswap Labs và Uniswap Foundation tại Tòa án Quận phía Nam New York, cáo buộc vi phạm bằng sáng chế liên quan đến công nghệ sàn giao dịch phi tập trung (DEX). Theo thông báo, Bancor phát minh công nghệ “constant product automated market maker” (CPAMM) vào năm 2016 và nộp đơn xin cấp bằng sáng chế vào ngày 08/01/2017, dẫn đến hai bằng sáng chế được cấp. Công nghệ này cho phép giao dịch token trên chuỗi mà không cần trung gian tập trung, trở thành nền tảng cho các sàn DEX hiện đại.

Bancor cáo buộc Uniswap, một đối thủ cạnh tranh trong lĩnh vực tài chính phi tập trung (DeFi), đã sử dụng trái phép công nghệ CPAMM kể từ khi ra mắt phiên bản đầu tiên (v1) vào tháng 11/2018. Vụ kiện cho rằng Uniswap đã “thu lợi lớn” từ công nghệ này mà không có sự cho phép, giấy phép hoặc quan hệ đối tác với Bancor. Mark Richardson, trưởng dự án tại Bancor, nhấn mạnh: “Khi một tổ chức liên tục sử dụng phát minh của chúng tôi mà không được phép để cạnh tranh, chúng tôi phải hành động. Trong tám năm qua, Uniswap đã sử dụng công nghệ được cấp bằng sáng chế của chúng tôi mà không xin phép. Vì vậy, chúng tôi khởi kiện để bảo vệ công nghệ của mình vì lợi ích của cộng đồng DeFi.”

Bối Cảnh Vụ Kiện

Bancor ra mắt giao thức của mình vào tháng 06/2017, trở thành DEX đầu tiên sử dụng mô hình CPAMM, cho phép người dùng giao dịch token trực tiếp từ ví mà không cần sổ lệnh hay trung gian. Công nghệ này đã cách mạng hóa DeFi bằng cách cung cấp thanh khoản tự động thông qua các hợp đồng thông minh. Trong khi đó, Uniswap, ra mắt vào năm 2018, nhanh chóng vượt qua Bancor để trở thành một trong những DEX lớn nhất, với khối lượng giao dịch 24 giờ đạt gần 3,8 tỷ USD, xếp thứ hai theo dữ liệu từ DefiLlama. Ngược lại, Bancor chỉ đạt 378.579 USD, xếp thứ 142. Tổng khối lượng giao dịch trọn đời của Uniswap đã vượt 2,8 nghìn tỷ USD, trong khi tổng giá trị khóa (TVL) đạt hơn 4,8 tỷ USD.

Top 10 DEX theo khối lượng giao dịch 24 giờ. Nguồn: DefiLlama

Vụ kiện cho rằng các phiên bản của Uniswap, từ v1 đến v4 mới ra mắt, đều sử dụng mô hình CPAMM của Bancor mà không được cấp phép. Bprotocol Foundation và LocalCoin đang yêu cầu bồi thường thiệt hại và cáo buộc Uniswap Foundation đã khuyến khích vi phạm bằng cách thúc đẩy mở rộng nền tảng.

Phản Ứng Từ Uniswap Và Thị Trường

Tính đến thời điểm hiện tại, Uniswap chưa đưa ra phản hồi chính thức về vụ kiện. Tuy nhiên, Hayden Adams, nhà sáng lập Uniswap, đã gọi vụ kiện là “vô lý” trên X, cho rằng Uniswap sẽ dễ dàng thắng kiện. Ông gợi ý rằng các phiên bản của Uniswap, đặc biệt là các cải tiến như “decentralized hooks” trong v4, khác biệt so với công nghệ của Bancor. Một số bài đăng trên X phản ánh tâm lý trái chiều trong cộng đồng crypto, với một số người lo ngại vụ kiện có thể làm tổn hại tinh thần mã nguồn mở của DeFi, trong khi những người khác cho rằng Bancor có quyền bảo vệ tài sản trí tuệ của mình. Giá token UNI của Uniswap đã giảm 3,74% xuống 5,71 USD trong 24 giờ sau thông báo, với khối lượng giao dịch giảm 14,18%.

Tác Động Đến Ngành DeFi

Vụ kiện này đánh dấu một thời điểm quan trọng đối với DeFi, nơi tinh thần mã nguồn mở thường xung đột với các vấn đề sở hữu trí tuệ. Bancor lập luận rằng việc cho phép các tổ chức như Uniswap sử dụng công nghệ được cấp bằng sáng chế mà không bồi thường sẽ kìm hãm đổi mới trong ngành. “Nếu các công ty như Uniswap hành động mà không bị kiểm soát, chúng tôi lo ngại điều này sẽ cản trở đổi mới, gây thiệt hại cho toàn bộ hệ sinh thái DeFi,” Richardson nói.

Ngược lại, cộng đồng DeFi lo ngại rằng các vụ kiện bằng sáng chế có thể tạo tiền lệ pháp lý, làm phức tạp hóa sự phát triển của các giao thức mã nguồn mở. Một số bài đăng trên X chỉ ra rằng chính Bancor có thể đang vi phạm các bằng sáng chế khác, như công nghệ của Veritaseum, làm tăng thêm sự phức tạp cho tranh chấp. Vụ kiện cũng diễn ra trong bối cảnh các hành động pháp lý khác trong ngành, như vụ SEC kiện Unicoin và Genesis kiện DCG, cho thấy sự gia tăng giám sát đối với DeFi.

Kết Luận

Vụ kiện của Bancor chống lại Uniswap đánh dấu một bước ngoặt trong DeFi, đặt ra câu hỏi về quyền sở hữu trí tuệ và đổi mới mã nguồn mở. Kết quả vụ kiện có thể định hình tương lai của các giao thức DEX. Nhà đầu tư nên theo dõi diễn biến để đánh giá tác động.

Nguồn: Kenhbit tổng hợp